БҰҰ Астанада 2026 Өңірлік экологиялық саммиттің ашылуын қолдауда

Бүгін Астанада 2026 Өңірлік экологиялық саммит (RES 2026) өз жұмысын бастады. Саммит Орталық Азиядағы экологиялық және климаттық сын-қатерлерге үйлестірілген іс-әрекетті ілгерілету мақсатында мемлекет басшыларын, үкіметтердің жоғары лауазымды өкілдерін, халықаралық ұйымдар жетекшілерін, даму жөніндегі серіктестерді, халықаралық қаржы институттарын, сарапшыларды, азаматтық қоғам мен жастар өкілдерін бір алаңға тоғыстырды.

2026 жылғы 22–24 сәуір аралығында Қазақстан Республикасы Үкіметінің бастамасымен, Біріккен Ұлттар Ұйымымен және өзге де өңірлік әрі халықаралық серіктестермен әріптестікте өтіп жатқан Саммит су, энергетика, жер және азық-түлік сияқты өзара байланысты салаларда өңірлік ынтымақтастықты нығайтуға, басымдықтарды үйлестіруге және практикалық шешімдерді ілгерілетуге арналған жоғары деңгейлі алаң болып табылады.

Саммитке қатысып отырған БҰҰ жоғары лауазымды өкілдерінің қатарында Экономикалық және әлеуметтік мәселелер жөніндегі Бас хатшының орынбасары Ли Цзюньхуа мырза; Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының Бас директоры доктор Тедрос Адханом Гебрейесус; Дүниежүзілік метеорологиялық ұйымның Бас хатшысы Селесте Сауло ханым; БҰҰ Даму бағдарламасы Әкімшісінің орынбасары және Бас хатшының орынбасары Шу Хаолян мырза; ЮНЕП Атқарушы директоры және Бас хатшының орынбасары Ингер Андерсен ханым; БҰҰ ЕЭК Атқарушы хатшысы және Бас хатшының орынбасары Татьяна Молчан ханым; сондай-ақ Бас хатшының апат қаупін азайту жөніндегі Арнаулы өкілі және Бас хатшының көмекшісі Камал Кишор мырза.

«Жаһандық шешімдер өңірлік шынайылыққа негізделіп, берік халықаралық ынтымақтастықпен қолдау табуы тиіс. Тұрақты даму бейбітшілікке, орнықтылыққа және ортақ өркендеуге бастайтын жол болып қала береді. Бұл 2030 жылға дейінгі алшақтықты еңсеру үшін жаңартылған саяси ерік-жігер мен қарқынды инвестицияларды талап етеді», — деді БҰҰ Экономикалық және әлеуметтік мәселелер жөніндегі Бас хатшысының орынбасары Ли Цзюньхуа.

БҰҰ RES 2026 Саммитінің стратегиялық серіктесі болып табылады және оны экология мен климат саласындағы өңірлік ынтымақтастықты ілгерілету платформасы ретінде қолдайды. Үш күн бойы БҰҰ-ның 18 құрылымы климат өзгеруіне бейімделу, су ресурстарын басқару, қоғамдық денсаулық сақтау, апат қаупін азайту, тұрақты даму, гендерлік теңдік, жастарды тарту және экожүйелердің орнықтылығы сияқты бағыттар бойынша техникалық сараптама, саяси ұсынымдар мен нақты тәжірибе ұсына отырып, 25 панельдік сессия мен 5 семинарды ұйымдастыруға қатысады.

Саммит Орталық Азия үшін аса маңызды кезеңде өтіп отыр. Өңір су тапшылығы, мұздықтардың шегінуі, жердің тозуы және биоалуантүрліліктің азаюы сияқты күшейіп келе жатқан экологиялық қысымға тап болып отыр. Бұл тәуекелдер экономикалық орнықтылыққа, азық-түлік және энергетикалық жүйелерге, сондай-ақ адам қауіпсіздігіне барған сайын арта әсер етуде. Сонымен бірге бұл сын-қатерлердің көбі трансшекаралық сипатқа ие және үйлестірілген өңірлік жауапты талап етеді.

RES 2026 Саммитінің негізгі күтілетін нәтижелерінің бірі Орталық Азия мемлекеттері басшыларының өңірлік экологиялық ынтымақтастық жөніндегі Бірлескен декларациясын қабылдау болмақ. Сондай-ақ Саммитте 2026–2030 жылдарға арналған Біріккен Ұлттар Ұйымымен әріптестіктегі өңірлік экологиялық бастамаларды іске асыру жөніндегі Іс-қимыл бағдарламасы — «Орталық Азияның орнықты болашағына арналған ортақ көзқарас» жария етіледі. Бұл бағдарлама климат пен экологияға инвестициялар, табиғатқа негізделген шешімдер, өңірлік экологиялық тиімділікке шолу, айналмалы экономика және өңірлік Green School платформасы сияқты бағыттардағы басым жобаларды қамтиды.

Саяси көшбасшылық, техникалық сараптама және қаржылық серіктестерді бір алаңға біріктіре отырып, RES 2026 диалогтан нақты іске асыру кезеңіне өтуді қамтамасыз етуге және көпжақты ынтымақтастық пен ортақ іс-қимыл арқылы Орталық Азияның экологиялық мәселелерді шешудегі ұжымдық рөлін нығайтуға бағытталған.