БҰҰ мен Қазақстан алдағы бес жылға арналған ынтымақтастық басымдықтарын айқындады

Бүгін Қазақстан Сыртқы істер министрлігінде БҰҰ Елдік тобы мен Қазақстан Республикасының Үкіметі БҰҰ Тұрақты даму бойынша ынтымақтастықтың негіздемелік бағдарламасы аясындағы Бірлескен басқарушы комитеттің отырысын өткізді.

Басқосуға ҚР Ұлттық экономика вице-министрі Асан Дарбаев пен БҰҰ-ның Қазақстандағы Тұрақты үйлестірушісі Саранго Раднарагча тең төрағалық етті. Іс-шараға БҰҰ Елдік тобы, мемлекеттік органдар мен министрліктер, азаматтық қоғам ұйымдары және академиялық қауымдастық өкілдері қатысты.

Комитет 2021–2025 жж. арналған Ынтымақтастық бағдарламасының нәтижелерін қарастырып, 2025 жылғы негізгі жетістіктерді ұсынды. Соңғы бес жыл барысында БҰҰ Қазақстанда шамамен 172,5 млн АҚШ доллары көлемінде бағдарламалық қолдау көрсетті. Қазақстан Үкіметі елдегі БҰҰ бағдарламаларының ең ірі доноры болып қала отырып, жалпы қаржыландырудың шамамен үштен бірін қамтамасыз етті, бұл ұлттық иелік пен серіктестіктің жоғары деңгейін көрсетеді.

Өз сөзінде БҰҰ-ның Қазақстандағы Тұрақты үйлестірушісі Саранго Раднарагча серіктестіктің маңыздылығына тоқталды: «Қазақстан Тұрақты даму мақсаттарына қол жеткізу жолында елеулі жетістікке жетті — мақсаттардың шамамен 40%-ы орындалды немесе жоспарға сәйкес жүзеге асырылуда, бұл жаһандық орташа көрсеткіш — 18%-дан айтарлықтай жоғары. Бұл нәтижелер — ең алдымен Үкіметтің нәтижелері, ал БҰҰ қолдау көрсетті. Бұл ұлттық басымдықтармен тығыз үйлесімділікті және ұлттық иеліктің жоғары деңгейін көрсетеді. Ынтымақтастықтың негіздемелік бағдарламасы бірлескен іс-қимылдарды үйлестіру, саясаттардың келісімділігін қамтамасыз ету және ресурстарды ең қажет салаларға жұмылдырудың маңызды құралы болып қала береді».

Әлеуметтік, экономикалық, экологиялық және басқару салаларында айтарлықтай ілгерілеу атап өтілді. Әлеуметтік қорғау саласында БҰҰ Әлеуметтік кодексті әзірлеуге қолдау көрсетіп, кедейлікті медиандық табыс негізінде өлшеу әдістемесін енгізуге және «Отбасының цифрлық картасына» балалар кедейлігінің көпөлшемді көрсеткіштерін енгізуге жәрдемдесті.

Денсаулық сақтау саласында БҰҰ 5,6 млн баланы қамтитын иммундау жоспарын қабылдауға, адам папилломасы вирусына қарсы вакцинацияны кеңейтуге, сирек кездесетін ауруларды қоса алғанда, дәрі-дәрмектерді сатып алуға қолдау көрсетті. Бұл 11 мыңнан астам адамға көмек көрсетіп, шамамен 10 млн АҚШ долларын үнемдеуге мүмкіндік берді.

Цифрлық трансформация есепті кезең бойы көлденең басымдық ретінде сақталды. БҰҰ әлеуметтік қызметтерді, денсаулық сақтау жүйесін, көші-қонды басқаруды, ауыл шаруашылығын және білім беру саласын цифрландыруды қолдады. Сондай-ақ 900 мыңнан астам баланы қамтыған онлайн қауіпсіздік бастамалары жүзеге асырылды. Институционалдық әлеуетті нығайту жұмыстары сот жүйесін реформалауға жәрдемдесуді, қылмыстың алдын алуды күшейтуді, ақшаны жылыстатуға қарсы тетіктерді жетілдіруді, киберқылмысқа қарсы әрекет ету әлеуетін арттыруды, сондай-ақ гендерлік зорлық-зомбылықтың алдын алу және оған ден қою шараларын нығайтуды қамтыды.

Экономика мен экология саласында БҰҰ Көміртекті бейтараптық стратегиясын және жаңартылған Ұлттық айқындалған үлесті (NDC 3.0) әзірлеуге қолдау көрсетті, «жасыл» облигациялар сияқты қаржылық тетіктерді енгізуге жәрдемдесті және 1 млрд АҚШ долларынан астам сыртқы қаржыландыруды жұмылдыруға ықпал етті.

2026-2030 жж. арналған жаңа Ынтымақтастық бағдарламасы төрт стратегиялық бағытты қамтиды: өкілетті адамдар мен тиімді институттар; икемді және инклюзивті экономика; тұрақты қоршаған орта; нығайған әлеуметтік бірлік.

Жаңа бағдарлама аясында БҰҰ мен Қазақстан бірқатар жетекші бастамаларға назар аударады. Олар цифрлық мемлекеттік қызметтерді жетілдіру мен жасанды интеллектіні жауапты пайдалану, осал топтар үшін табыс табу мүмкіндіктерін кеңейту арқылы «жасыл» әрі инклюзивті экономикалық өсуді қолдау, ұлттық климаттық міндеттемелерді өңірлік деңгейде нақты іс-шараларға айналдыру, сондай-ақ әйелдер мен жастардың әлеуметтік тұтастық пен әділетке қол жеткізуді нығайтудағы рөлін арттыруды қамтиды.

Бірлескен басқарушы комитет жаңа ынтымақтастық кезеңінде ортақ басымдықтарды ілгерілетуге өз міндеттемесін растады. БҰҰ Елдік тобы Қазақстан халқы мен Үкіметін Тұрақты даму мақсаттарына қол жеткізу жолында қолдауды жалғастырады.